Keyif Dünyasi Ana Sayfa
Hakkımızda | Sipariş ve Teslimat | Sık Sorulan Sorular | Gizlilik Sözleşmesi | Bize Ulaşın | İş Birliği (B2B)
Hesabınız | Sepetiniz | Üye Ol! 


12. Organik Terimler Sözlüğü
Güncelleme Tarihi: 05/02/2007
Aroma : Bitki özlerinden veya yağlarından elde edilen hoş koku. Aromatik bitkiler Çoğalmak, yaşamlarını devam ettirmek ve kendilerini korumak için çeşitli özler üreten bitkilere denir. Bu özler , bitkilerden buhar damıtma yoluyla veya sıkılarak özünü çıkarma yöntemiyle ...........

<<< Önceki sayfa

Aroma : Bitki özlerinden veya yağlarından elde edilen hoş koku.

Aromatik bitkiler Çoğalmak, yaşamlarını devam ettirmek ve kendilerini korumak için çeşitli özler üreten bitkilere denir. Bu özler , bitkilerden buhar damıtma yoluyla veya sıkılarak özünü çıkarma yöntemiyle elde edilir. Elde edilen bitkisel özlere; aromatik yağ, uçucu yağ, eterik yağ ya da bitkisel özyağlar denir.

Azot : Havada gaz halinde serbest olarak bulunan element.

Bentonit : volkanik kül veya tüf gibi, camsi volkanik gerecin kimyasal ayrismasiyla ve bozusmasiyla ortaya çikan ve son derece küçük kristaller halindeki kil minerallerinden (baslica montmorillonit grubu) olusan ve büyük ölçüde kolloidal silisten ibaret, yumusak, sekillenebilir, gözenekli ve açik renkli bir kayadir.

Bentonit, ticari, anlamda suyla temasa geçince sisebilen ve baslica montmorillonit mineralinden olusan, asitle aktiflendirilebilen, sondaj çamurlarini koyulastiran ve genis bir yüzey alani gösteren çesitli renklerdeki kil yataklarina denir.

Besin elementleri : Bitkinin yaşamı ve gelişimi için topraktan alması gereken maddeler.

Birlikte ekim: İkili yada daha fazla ürün çeşidinin birlikte ekildiği bir tarım şekli.Farklı bitki ailelerinden oluşması önerilen bu ürün çeşitliliği ,bitkilerin birbirlerine ve özellikle de toprağa sağladığı avantajlar nedeniyle “Organik tarım sistemi” tarafından savunulmaktadır.

Bordo bulamacı : Kireç ve göztaşı (bakır sülfat) karışımı bitki koruma ilacı.100 litrelik bir ilac karışımı için 1 kg.göztaşı ve 1 kg.sönmüş kireç ayrı ayrı eritilerek su ile 100 litreye tamamlanır.

Burgundy bulamacı : Sodyum karbonat ve göztaşı karışimı bitki koruma ilacı.

Bordo bulamacından tek farkı, sönmüş kireç yerine sodyum karbonat kullanılmasıdır.

Deli dana : Bovine Spongioform Encephalopathy (BSE) denen, sığırların çok yavaş seyirli, ilerleyici ve sinir harabiyetiyle ölümcül bir hastalığıdır.

Diatoma toprağı : ( Diatomaceous) Fosilleşmis tek hücreli kabukluların kalıntıları veya diatomlar adı da verilen Bacillariaphyccae sınıfına ait alglerin kalıntılarından oluşan mineraller.Pudra şekline getirilip böceklere karşı kullanıldığında solunum gözeneklerini kapatarak böceklerin ölümünü sağlar. 

Dioksin : PVC gibi klorlu maddelerin yanması sırasında ortaya cıkan kanserojen madde.Kanser ve endometriozis hastalığın neden olan Dioksin ,kağıt havlu,tuvalet kağıdı,tampon ve pedlerin üretimleri sırasında da yan ürün olarak ortaya çıkabilmektedir

Dormant : Uykuda kalan .(Örnek Canlı olan fakat aktivite göstermeden durabilen bakteriler)

Eko sistem: Bitki ve hayvan türleri başta olmak üzere tüm makro ve mikro canlıların su,hava,toprak,güneş gibi doğa elemanlarıyla birlikte oluşturdukları , birbiriyle etkileşim içinde yaşadıkları ortamın tümü.

Ekstansif üretim : Nüfusa göre tarım alanlarının fazla olduğu ülkelerde uygulanan tarım metodudur. Birim alandan alınan verim düşüktür. Üretim miktarında iklimin etkisi vardır. Yurdumuzda uygulanan tarım metodu genelde bu şekildedir.

Not: Entansif (İntansif-Yoğun) tarım metodu ile ekstansif tarım metodu arasındaki en önemli fark birim alandan alınan verimdir. Nüfusa göre ekili dikili alanların sınırlı olduğu bölge yada ülkelerde uygulanan intansif tarımda ,birim alandan alınan verim çok yüksektir

Erozyon : Su ,rüzgar gibi etmenlerle toprağın aşınması. Arazi eğimi, toprak yapısı, iklim faktörleri, bitki örtüsü, toprak ve bitkiye yapılan çeşitli müdahaleler, bu aşınımın şiddetini belirleyen öğelerdir

Fikse edilen : Toprağa bağlanan.(Örnek: havanın azotunun bakterilerce toprağa alınması)

Flora : Bitkiler topluluğu

Feromon : Dişi kelebeklerin erkeklerini çiftleşmeye çağırmak için salgıladıkları koku benzeri kimyasal moleküllerdir. 

Feromon preperatı: Erkek bireyleri çekmek için böcek tuzaklarında kullanılan ilaç.

Geçiş süreci : Organik ürün yetiştirilmeye karar verilen arazideki organik tarım koşullarına göre yapılan üretime, ilk 3 yıl içinde verilen isim.Bu süreç içindeki ürünler “geçiş süreci” ürünleri olup “organik” etiketi ile satılamazlar.

Gen: Tüm bitki ve hayvanlarda bulunan milyonlarca hücrelerin her birinde bir çekirdek ve her çekirdeğin içinde DNA dizileri vardır.Kromozomlar DNA' nın özel bir şekilde paketlenmesi sonucu ortaya çıkarlar.

Gen, DNA zincirindeki belli bir uzunluktaki birimdir ve her bir gen diğerinden farklı bir şifre içerir ve farklı bir proteini kodlar.

Genetik modifikasyon : Yapay olarak bitki yada hayvan genlerinin değiştirilme işlemi.Gen yapısına insanlar tarafından yapılan müdahale.

Gıda kodeksi : Üretici ve tüketici menfaatleri ile halk sağlığını korumak, gıda maddelerinin tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama, taşıma ve pazarlanmasını sağlamak üzere gıda maddelerinin özelliklerini belirlemektir. Yönetmelik gıdaların kalite ve hijyenle ilgili özelliklerini, katkı maddelerini, aroma maddelerini, pestisit ve veteriner ilaç kalıntılarını, gıda bulaşanlarını, ambalaj ve işaretleme, depolama ve taşıma kurallarını, numune alma ve analiz metodlarını kapsar.

TGK 16 Kasım 1997 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Granüler yapı : Taneli veya kırıntılı yapı.

Herbisit : Yabancı otları öldürmek için kullanılan tarım kimyasalları.

Hidrofil : Suyu emen (tersi Hidrofob .suyu bünyesine almayan)

Humus : Topraktaki bitkilerin ayrıştırılması ile humus ve onunda ayrıştırılması ile humus maddeleri oluşmaktadır. Her ikisine birden toprağın organik maddeleri denilmektedir. Humus ,organizmalar tarafından toprağa karıştırılır. Humusun toprağa karışmasından sonra ise toprak faunası ve mikro organizmalar, kolay ayrışabilen şeker, polisakkarid, protein ve yağları alırlar.

Kalkerli magnezyum kayacı : Kalsiyum karbonat içeren, magnezyum elementi nin yoğun olduğu kayaç.

Kalsiyum sülfat: Şeffaf ve reksiz jips minerali.

Kaya tozu : Bitki besin elementi yada toprak iyileştiricisi olarak kullanılan mineral kayaçların ince taneli formu.

Kaya unu : Bitki besin elementi yada toprak iyileştiricisi olarak kullanılan mineral kayaçların mikronize formu.

Kompost : Biriktirilip çürütülen,ve böylece organik madde ve diğer besin elementlerince zenginleşen çeşitli bitkisel ve hayvansal atıklar.Bir çeşit gübre.

Konvansiyonel gıdalar: Üretimleri sırasında sentetik kimyasalların (örneğin böcek ve hastalıklar için tarım ilaçları,besin maddesi olarak ticari gübreler) kullanılmış olduğu ürünlerden üretilen gıdalar.

Konvansiyonel tarım : Tarım ilaçları ve ticari gübrelerin kullanımının yasak olmadığı, münavebe koşullarına uyulması zorunlu olmayan, insan sağlığı ve ekolojik dengenin bozulmasının çoğunlukla önemsenmediği, özetle ; organik tarımın reddettiği ilke ve uygulamaları bünyesinde barındıran tarım şekli.

Kültür bitkileri : İnsan tarafından ekim dikimi ve bakımı yapılan ,yabani olmayan bitkiler.

Larva : Böceklerin yumurta sonrasındaki evreleri.Böceğin cinsine göre çok küçük (milimetre seviyesinde) yada birkaç cm.den büyük olabilen kurtlar,bu evreden sonra “ergin” forma geçerler.

Metaldehyte : Bitki zararlıları (Örnek: Salyangoz,sümüklüböcek) ile mücadelede kullanılan tarım ilaçlarının terkibinde bulunan zehirli bir madde.

Mikroflora : Mikroskopik toprak canlıları toplulugu. Topraktaki mikroflora içerisine giren bakteriler, organik maddeleri parçalama, azotu tespit etme,kükürt oksidasyonu ve bitki beslenmesi yönünden büyük öneme sahiptirler. Bir gram toprak içerisindeki bakteri sayısının 1 milyon ile 4 milyar arasında değiştiği bilinmektedir.

Bakteriler, gerek toprak açısından gerekse de bitkilerin beslenmesi yönünden çok önemli yer tutan organik değişmelere sebep olmaktadır.

Mikrobial mineralizasyon: Humusun toprağa karışmasından sonra, toprak faunası ve mikro organizmaların, kolay ayrışabilen şeker, polisakkarid, protein ve yağları almaları işlemi. mikroorganizmaların toprak üzerindeki önemi, organik kalıntıları elementar bileşimlerine ayırmasını, mineral iyon değiştirmesini ve bitkilere faydalı nitrojeni sağlamasıdır

Monokültür tarım : Tek tip bitkinin üretiminin yapıldığı tarım şekli.Bu sistemde

Münavebe uygulaması : Ekim nöbeti (bk.ürün rotasyonu)

Nematod : Bitkilerin toprakaltı aksamında faaliyet göstererek bitkinin ölümüne neden olabilen bir zararlı.

Organik çiftlik : Organik Tarım Yönetmeliklerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretim yapılan tarım işletmesi.

Organik logo : Tüketiciye sunulacak olan organik ürünün tanımını yapan işaret,sembol.

Organik pestisit : Organik tarım ilacı

Organik tofu Uzakdoğuda yaygın, beyaz peynir benzeri bir çeşit peynir.

Organik üretim: Organik Tarım Yönetmeliklerine göre yapılan bitkisel yada hayvansal üretim.

Organik ürün : Organik Tarım Yönetmeliklerine göre üretilen ,işlenen ve pazarlanan bitkisel yada hayvansal ürünler.

Ot populasyonu : Birim alandaki ot yoğunluğu

Pas : Bitkilere zarar veren bir çeşit mantari hastalık etmeni.

Kara leke : Bitkilere zarar veren bir çeşit bakteriyel hastalık etmeni

Patojen : Hastalık yapabilecek mikroorganizmalar.

Perlit Volkanik bir kaya olan perlit cevherinin 800-1200 C sıcaklıktaki bir ortamda bünyesinde bulunan % 2-7 oranındaki suyun buharlaşması sonucu genleşerek hacminin 10-35 kat artması ile elde edilen beyaz renkli, gözenekli ve hafif tanelerden oluşmuş malzemedir.

Pestisit: Böcek öldürücü tarımsal ilaç

Potasyum kayacı : Potasyum birçok kayaçlarda diger elemanlarla bilesik halinde, özellikle aluminyum ve silisyum oksitle, potasyum aluminyum silikat halinde, ortoklas felspat, muskovit, biyotit ve digerleri gibi primer mineraller halinde bulunur. Magmatik, metamorfik ve sedimanter kayaçlarin hepsi potasyum içerir

Potasyum sülfat: Potasyum yumusak, gümüsi renkte sudan daha hafif ve oldukça aktif bir metaldir. Hava ile temasta derhal korozyona ugrar ve su ile temastan siddetle etkilenir. Tabiatta serbest olarak asla bulunmaz, potasyum bilesikleri seklinde bulunur.Potasyum sulfat gübrelerin en önemli bilesikleridir.

Predatör  : Böcekleri yiyen yararlı böcekler.Biyolojik mucadelede kullanılan avcı böcekler.

Preperat : İnceleme yada kullanım amaçlı hazırlanmış örnek (karışım, sıvı yada katı madde, ilaç)

Processor : Üretici veya müteşebbis

Rhizobium bakterileri : Baklagil köklerinde yaşayıp havanın azotunu toprağa bağlayan mikroorganizmalar.

Rüzgar erozyonu : Rüzgarın neden olduğu toprak aşınması ve taşınması.

Sinerjist : Böcek öldürücü etkisi bulunmayan, yada çok az etkiye sahip olup, etkisi düşük bir ilaçla karıştırıldığında, karıştırıldığı ilacın etkisini arttıran maddelerdir.

Sistemik ilaç: Bitkilere uygulandığında, bitkinin bünyesine (özsuyuna) geçip onu yiyen böceklerin ölmesini sağlayan tarımsal ilaçlar.

Sodyum bikarbonat kabartma tozu olarak bilinir,tıp ve eczacılık ,seramik sanayiinde kullanılır.Sodyum bikarbonat ve sülfürük asit karışınca bol miktarda karbondioksit açığa çıkyığından yangın söndürücülerde kullanılır.

Sodyum silikat Şeffaf, açık mavi-yeşil renkli, belli bir şekli ve boyutu olmayan, suda kolayca çözünmeyen, kolayca öğütülemeyen, öğütülünce beyaz toz haline dönüşen bir maddedir. Basınç altında sıcak suda çözünür. Çözeltisi alkalidir.

Stabil : Düz ,değişken olmayan.

Fosfat kayaları : Yeterli saflık ve miktarda fosfatlı mineraller içeren kayalara denir

Toprağa fiksasyon : Bakteriler tarafından havanın azotunun toprağa bağlanması

Toprak strüktürü: Toprak parçalarının bir araya gelerek oluşturduğu sıralanma ve bunların duruş şekillerini ifade etmektedir. Bir toprak profilinde farklı katmanların strüktürü, toprağın renk, doku veya kimyasal bileşimini ortaya çıkardığı kadar toprağın ana karakterini de yansıtır.

Torf : Nemli ve çok yağış alan, yaz sıcaklıklarının düşük olduğu yörelerde bataklık ve benzeri su altındaki arazilerde yetişen bitkilerin kısmen çürümesi ve kalın yataklar meydana getirmesi sonucu oluşur. Asit reaksiyonludur. Azot dışında diğer besin elementlerince fakirdir, hafif geçirgen ve gevşek yapıda olup, su tutma kapasitesi çok yüksektir. Nispeten sterildir.

Transgenetik : Gen tranferi yapılmış veya genleriyle oynamış bitkiler.

Uçucu yağlar : (Eterik yağlar) Çiçekler, meyveler, yapraklar ve bâzı bitki familyalarının diğer kısımlarında bulunur. Elde edilmeleri, organik çözücü maddeler yardımıyla ilgili bitki kısımlarının preslenmesi, su buharı destilasyonu veya ekstraksiyonu şeklinde olmaktadır.

Ürün rotasyonu : Mevcut bir bitkiden sonra aynı tarlaya ikinci sene aynı bitki ailesinden olmayan başka bir bitkinin ekimi ,yani Ekim Nöbeti.Bu şekildeki uygulamayla topraktan aynı tur besin maddelerinin sömürülmesinin engellemesi ,o bitkinin konukçusu olan hastalık ve zararlıların kısmen yok edilmesi amaçlanmaktadır.

Ürün sertifikasyonu : Ürünün organik olduğunun belirli bir kurum tarafından tescil edilmesi.Organik koşullarda üretilmiş olsa dahi herhangibir Kontrol şirketi tarafından denetlenmemiş ürünler “organik ürün sertifikası” alamazlar, “organik” adıyla satılamazlar.

Virus preparatları: Bazı zararlı böcek yada zararlı mikroorganizmaları yok etmek amacıyla hazırlanmış virusler.

Volkanik tüf : Magmanın yerin derinliklerinde ya da yeryüzüne çıkarak soğumasıyla oluşan kayalara volkanik ya da magmatik kayalar ,volkanlardan çıkan kül ve irili ufaklı parçaların üst üste yığılarak yapışması ile oluşan taşlara da volkan tüfü denir.

Yeşil gübreleme : Toprağın fiziksel yapısının iyileştirilmesi ve ana bitkiye yararlı olacak organik maddelerin toprağa verilmesi için ekilen “ara” bitkilerin belirli bir dönemde sürülüp toprağa verilmesi.

Bu e-kitap Ekolojik Yaşam Derneği için Arca Atay ve Ertegün Sarı tarafından yazılmış ve Bursa Ticaret Odası tarafından basılmıştır. Her hakkı Ekolojik Yaşam Derneğine aittir.

Yazdır | Yorum Ekle






Üye Girişi
» Yeni Üye
» Şifremi Unuttum


Hakkımızda | Sipariş ve Teslimat | Sık Sorulan Sorular | Gizlilik Sözleşmesi | Bize Ulaşın | İş Birliği (B2B)